Liedjes over vrijheid, vrede en verbinding

ENSCHEDE - Gedurende 2025 werkt stadsbeiaardier Esther Schopman aan het project ‘de Carillons van Enschede in 150 KlankKleuren’. Aan de inwoners van Enschede wordt gevraagd om een bekend liedje uit hun geboorteland aan te dragen. Liedjes over Vrijheid, Vrede en Verbinding, internationale verzoeknummers van Enschedeërs voor de viering van Enschede700.

Esther Schopman probeert in 2025 liedjes te verzamelen van alle 150 nationaliteiten die Enschede rijk is en geschikt te maken voor carillonspel. “Zodat elke Enschedeër tenminste één liedje kan meezingen of -neuriën als ik speel’’, vertelt Schopman. De verzamelde liedjes zullen verspreid over het jubileumjaar in een reeks van circa tien concerten te horen zijn op het StadsCarillon in de binnenstad of op de CampusBeiaard van de Universiteit Twente. Deze concerten zijn te volgen via een livestream op https://carillons053.nl. “Op 5 mei 2025 vieren we dat we 80 jaar in vrijheid leven. Helaas zijn er nog een heleboel landen waar dat niet zo is. Genoeg reden dus om aandacht te besteden aan iets wat voor ons zo gewoon lijkt, met een speciaal concert vanuit de toren van de Grote Kerk. Dit carillonconcert is ook het tweede concert vanwege het feit dat Enschede 700 jaar geleden stadsrechten kreeg.’’

Op Bevrijdingsdag klinken er elf liedjes over vrede, vrijheid en verbinding. “Waar je ook woont of geboren bent, iedere burger wil vrede, vrijheid en verbinding. Op 5 mei kun je tussen 11.30 en 12.30 uur luisteren naar internationale liedjes over dit thema.’’

De liedjes die Schopman zal spelen zijn getipt door Enschedeërs uit Duitsland, Hongarije, Iran, Israël, Italië, Myanmar, Oekraïne, Peru, Turkije, de Verenigde Staten en Zwitserland. Schopman: “Het carillon is klinkend cultureel erfgoed van de Lage Landen en beiaardiers spelen voornamelijk Westerse muziek. Ik ben heel blij met deze nieuwe impuls voor de beiaardmuziek. Het is een ontzettend leuke uitdaging om voor mij onbekende ritmes, melodieën en harmonieën uit de liedjes op mijn instrument uit de verf te laten komen.”

Op 5 mei sluiten de liedjes allemaal op een of andere manier aan bij Bevrijdingsdag. “Zaw Htet Naing tipte bijvoorbeeld een Birmaans lied. Het gaat over de wens om onderlinge verschillen opzij te zetten en te werken aan een gezamenlijke, vreedzame samenleving. Het lied benadrukt de noodzaak van steun en solidariteit te midden van de voortdurende conflicten en recente tragedies, zoals de verwoestende aardbeving waardoor het land op 28 maart 2025 werd getroffen. Zaw vertelde dat er maar twee inwoners van Enschede oorspronkelijk uit Myanmar komen. De Turkse bijdrage ‘Hayat Bayram Olsa’ (Als het leven een feestdag was) gaat over hoop op een wereld waar mensen aardig zijn voor elkaar, zonder conflicten en waar iedereen gelijk is. Het liedje is iconisch in Turkije omdat het universele waarden zoals vrede uitdraagt, waardoor het relevant is voor alle generaties en politieke klimaten. Dit lied werd getipt door Dilara Koç, die vorig jaar aan haar PhD-onderzoek begon bij de Universiteit Twente.’’

Het liedje ‘Houd me vast’ werd aangedragen door Veronika Tistechko, die moest vluchten uit Oekraïne, zo meldt Schopman. “Het gaat over het verlangen om degenen van wie je gescheiden bent te omhelzen, zoals mensen die nu hun land verdedigen of mensen die nooit meer naar huis terug zullen keren. Het is Veronika’s droom dat er op een dag een eind komt aan oorlog en dat alle mensen die nu apart van elkaar leven elkaar eindelijk weer kunnen omhelzen en nooit meer van elkaar gescheiden zullen zijn.’’ Veronika zal zelf het lied zingen, begeleid op carillon door Esther Schopman. Tijdens de Vrijheidslunch die door het 4 & 5 Comité Enschede georganiseerd wordt in de Grote Kerk zingt zij een paar liedjes begeleid door haar vader op gitaar. Het concert wordt geopend met een couplet uit het Wilhelmus. Burgemeester Roelof Bleker zal dat samen met Schopman spelen op het carillon. Op de Oude Markt wordt een beeldscherm geplaatst, zodat het aanwezige publiek dit live kan volgen, net als de rest van het concert. Er staan elf liedjes op het internationale programma. Schopman: “De muziek van het carillon hoor je sowieso, maar dankzij een geluidsinstallatie in de kerktoren kan iedereen op de Oude Markt ook meegenieten van de zangers.’’