Nieuwe opera over Charlotte Salomon in Wilminktheater

ENSCHEDE - Hoe houd ik me staande in een steeds complexer wordende wereld? Wishful Singing brengt kunstwerk van Charlotte Salomon tot leven. Met ensemble But What About en bariton Florian Just. Op vrijdag 3 oktober is de opera te zien in het Wilminktheater. 

In deze voorstelling wordt het indringende kunstwerk ‘Leben? oder Theater?’ van Charlotte Salomon (1917-1943) tot leven gebracht in een combinatie van schilderijprojecties, zang en spel. Nieuwe muziek van Steven Kamperman en libretto en regie van Annechien Koerselman vullen Charlottes eigen teksten en muziek- en spelaanwijzingen aan tot een meeslepende, tragikomische voorstelling. “Grote thema’s als oorlog en klimaatcrisis leiden bij veel mensen tot gevoelens vanmachteloosheid”, zegt Marjolein Stots van Wishful Singing. “Tegen die achtergrond is het verhaal van Charlotte Salomon krachtig en hoopgevend. Alles wat zij meemaakte, gebruikte ze als brandstof voor haar meesterwerk. Ze laat zien hoe creativiteit en zelfexpressie je kunnen helpen om weer grip op het leven te krijgen en hoe kunst zelfs in de donkerste tijden een houvast kan bieden. Met haar werk reikt ze ons tot op de dag van vandaag een antwoord aan op de vraag: hoe houd ik me staande in een steeds complexer wordende wereld?”

Charlotte Salomon groeide op in een bourgeois Duits-Joods milieu in Berlijn. Als jong meisje leefde ze relatief onbezorgd tot de nationaalsocialistische machtsovername in 1933. Ondanks de dreiging en uitsluiting weet ze haar opleiding aan de kunstacademie bijna af te ronden. In januari 1939 ontvlucht Charlotte Berlijn en trekt in bij haar grootouders in Zuid-Frankrijk, die nazi-Duitsland al eerder zijn ontvlucht. In 1940 pleegt haar grootmoeder zelfmoord. Pas dan komt voor Charlotte een groot familiegeheim boven water: haar moeder is niet aan de griep gestorven, maar heeft een einde aan haar leven gemaakt. Er blijkt bovendien dat nog meer familieleden door zelfdoding zijn overleden. Ze trekt zich terug en begint in een ongekende creatieve explosie te schilderen. Ze maakt bijna 800 gouaches (waterverfschilderingen), met daarop beelden, tekstlagen en aantekeningen over muziek die bij de schilderingen zou moeten klinken. De zangeressen van Wishful Singing vertolken de rollen van Charlotte en haar (groot-, stief)moeder en tante. “Wij wandelen in de schilderijen en daarmee ook in het leven van Charlotte”, zegt Marjolein Stots. “Het publiek staat als het ware naast haar en voelt wat zij voelde, terwijl zij haar verhaal tot kunst maakte.’’