Gerben Westerhof (links) en Joost ter Haar spelen in de voorstelling 'Heen en Weer'. (Foto: Marijke Tetteroo)
Gerben Westerhof (links) en Joost ter Haar spelen in de voorstelling 'Heen en Weer'. (Foto: Marijke Tetteroo) Foto: Marijke Tetteroo

Heen en Weer: een absurd verhaal over grenzen en bureaucratie

Wat gebeurt er als je nergens meer welkom bent? In de voorstelling Heen en Weer belandt Ferdinand Havlicek in een kafkaëske situatie waarin twee landen hem allebei weigeren. Enschede’s Vrije Toneel (EVT) brengt dit bijna honderd jaar oude stuk opnieuw tot leven.

ENSCHEDE - “Waar je geboren bent, daar val je onder de jurisdictie! Dus Ferdinand Havlicek, hop naar het land aan de overkant!” Maar eenmaal daar laat de grenswacht hem niet binnen. Terug naar het andere land dan maar, maar ook daar wordt hij geweigerd. Zo wordt Ferdinand een administratief probleem: officieel bestaat hij, maar nergens hoort hij thuis.

Hij blijft heen en weer lopen over de brug boven de rivier die de landen scheidt. Onderweg ontmoet hij bijzondere figuren: een politieagent die liever naar vrouwen kijkt en geheimzinnige minister-presidenten. Terwijl dreigende internationale spanningen en vreemde “Amerikaanse praktijken” de kop opsteken, wil Ferdinand vooral één ding: een plek om te slapen.

Gerben Westerhof speelt Ferdinand Havlicek. “Wie heeft het niet meegemaakt dat regels belangrijker worden dan een menselijke oplossing?” zegt hij. “Je leest in de krant hoe mensen vastlopen in systemen, zoals bij de toeslagenaffaire. Of hoe iemand wordt uitgezet maar nergens heen kan. Ferdinand ervaart dat laatste. Voor mij is het interessant om echt in zijn schoenen te staan en te voelen hoe het systeem je vermorzelt. Je probeert alles om een oplossing te vinden en gaat aan jezelf twijfelen. Gelukkig is het voor mij toneel, maar Heen en Weer is uit het leven gegrepen.”

EVT speelt een bewerking van ’t Barre Land van het oorspronkelijke stuk Hin und Her van de Hongaars-Duitse schrijver Ödön von Horváth. Henk Beemers: “Ondanks dat het stuk bijna 100 jaar oud is, is het nog steeds actueel. Jammer genoeg. Zoals mijn personage Thomas Szamek zegt: ‘Ja, lach maar om deze klucht’.”

De regie is in handen van Robert Middelburg. De cast bestaat uit Henk Beemers, Joost ter Haar, Sandra Hamers, Joyce Karreman, Martin Ottow, Rein Pasveer, Else Rippe, Marijke Tetteroo, Hans Vos en Gerben Westerhof. Spelend sociaal ontwerper Koos van der Lecq levert een bijzondere artistieke bijdrage.

Heen en Weer is te zien in het Vestzaktheater op zaterdag 25 april om 20.00 uur en zondag 26 april om 15.00 uur. Kaarten kosten 15 euro en zijn te reserveren via www.evtoneel.nl. De voorstellingen worden mede mogelijk gemaakt door subsidies van de Gemeente Enschede, het VSBfonds, de Gilles Hondius Foundation en Stichting Het Fransen Fonds.