Henk is in de oorlog nooit bang geweest, Liesje voelt nu soms de angst nog wanneer op de eerste maandag van de maand de sirenes loeien. Foto: Eric Heijink
Henk is in de oorlog nooit bang geweest, Liesje voelt nu soms de angst nog wanneer op de eerste maandag van de maand de sirenes loeien. Foto: Eric Heijink

Herinneringen aan een gitzwarte dag in oktober 1943

  Historie

Enschede - 10 oktober 1943 is een datum die in het geheugen van Liesje Wakeren - Wevers gegrift staat. Enschede werd die dag getroffen door een bombardement, waarbij 151 doden vielen. Deze maand is dat precies 75 jaar geleden. Door Eric Heijink

Liesje loopt die zondagmiddag met haar ouders en haar broertje door de Emmastraat, als de eerste bommen vallen. In de deuropening van een van de huizen staat een man. Hij wil het gezin Wevers niet binnenlaten, maar vader Wevers duwt hem opzij en brult dat iedereen op de grond moet gaan liggen.

Geluk

Liesje en haar ouders hebben geluk. Er vallen geen bommen in de buurt van het huis en het gezin kan even later de wandeling voortzetten richting de Spinnerstraat, waar Liesje's opoe woont. Opoe is die dag jarig.

Enschedese Boys

Henk Schole, tegenwoordig de vriend van Liesje, maakt het bombardement van dichterbij mee. Hij is die dag samen met zijn broertje Roelof en zijn vader bij de drukbezochte voetbalwedstrijd van Enschedese Boys in het Volkspark. "We zagen de luchtgevechten tussen de Amerikaanse bommenwerpers en de Duitse jachtvliegtuigen, die vanaf vliegveld Twente kwamen. Toen in de rust de eerste bommen op het Hogeland vielen, verlieten de meeste mensen het park."

'Liggen!'

Henk herinnert zich de chaos. "We grepen onze fietsen uit de stalling bij de Tubantiasingel en fietsten richting Stadsmatenstraat. Op een gegeven moment riep vader: 'liggen!'. We zagen uit de richting van het Memphishotel een viermotorige bommenwerper, die z'n bommen vlakbij ons liet vallen. Vader raakte gewond aan zijn been."

Gruwelijke dingen

Het ziekenhuis was vlakbij en vader Schole was dan ook de eerste gewonde die het ziekenhuis bereikte. Henk ziet nog levendig voor zich hoe dokter Koopal de voet van vader op zijn schoot zette om het te verbinden. Terwijl dokter Koopal de wond verbindt, stuurt vader Henk naar buiten om de fietsen te halen. "Hij was bang dat die in de chaos gestolen zouden worden." Ondertussen is er een grote stroom met gewonden op gang gekomen, die het ziekenhuis bereiken. Henk ziet gruwelijke dingen: "Halfnaakte, schreeuwende kinderen en mensen verbrand door fosforbommen. Verschrikkelijk..."

Angst? Nee!

Op de vraag of hij bang is geweest, antwoordt Henk met een resoluut 'Nee'. "Ik ben in de oorlog nooit bang geweest. De oorlog was een tijd waarin veel nare dingen gebeurden, maar waaraan ik ook veel goede herinneringen heb. Het was ook een spannende tijd." Henk weet nog precies op te noemen welk type vliegtuig op welke plek rondom Enschede terecht is gekomen. Hij sliep met zijn broertje op zolder. Vanuit het zolderraam konden ze makkelijk op het dak klimmen, waarbij ze een goed uitzicht hadden. Zo kon hij de Short Stirling, die in de buurt van het Lappenpad terecht kwam, goed aan zien komen. Daar is hij een dag later nog wezen kijken. Henk en zijn broer stonden wat dat betreft vaker vooraan. De bewaking bestond vaak uit enkele Duitsers, die de nieuwsgierige jongens zonder problemen toelieten. Voor Liesje was het heel anders: zij voelt nu soms de angst nog wanneer op de eerste maandag van de maand de sirenes loeien.

Misverstand

Kenner van WOII Eric Heijink: "De bommenwerpers die hun bommen op Enschede lieten vallen, waren niet van plan om het vliegveld te bombarderen, zoals wel gesuggereerd is. Vliegers verklaarden na afloop dat ze dachten dat ze het Duitse Rheine aan het bombarderen waren."

Doden en gewonden - Er vallen op 10 oktober 1943 dag in Enschede 151 doden, 104 zwaargewonden en 441 lichtgewonden. 158 panden raken geheel en 231 panden raken deels verwoest. 2.300 panden hebben glas- en dakpanschade.

Meer berichten




Shopbox