bert jannink buurtbemiddeling
bert jannink buurtbemiddeling (Foto: Franklin Veldhuis)

Column Bert Jannink: 'Wat 'n belachelijk lage straf!'

  Column

Een lezer vroeg mij wat ik van ons strafrecht vind. En dan met name de toepassing daarvan door de rechterlijke macht op criminelen die zich schuldig hebben gemaakt aan het plegen van een misdaad. Moord, doodslag, diefstal, bezopen achter het stuur van hun auto en daardoor anderen doodrijden of zwaar lichamelijk letsel toebrengen, straatroof, enzovoort. Waar de lezer zich mateloos aan ergert is dan de in zijn ogen belachelijk lage straffen waarmee deze lieden wegkomen. Wat zit daar achter? Hoe komt dat?

Het antwoord op deze vragen ligt besloten in het karakter van ons strafrecht. Of liever gezegd in de ontwikkeling van het denken daarover. Nog niet zo heel lang geleden lag het accent op de gedachte dat de straf vooral diende om het slachtoffer te wreken. De straf moest zodanig zwaar zijn, dat bij het slachtoffer het gevoel van genoegdoening zou ontstaan. Nog verder terug in de geschiedenis kenden we zelfs de mogelijkheid dat de familie van het slachtoffer volkomen legaal de dader of diens familie iets soortgelijks aan mocht doen.

Welnu, dát karakter is in de loop van de jaren toch wel drastisch veranderd. Al geruime tijd is men meer en meer gaan inzien dat het eigenlijk in de eerste plaats dient te gaat om de vraag hoe je de samenleving het beste kunt beschermen tegen criminele randfiguren.

En het antwoord ligt dan voor de hand: zorg ervoor dat deze lieden zo goed mogelijk genezen van hun ziekelijke neiging om andere mensen ernstig te duperen. Anders gezegd: de wraakgedachte heeft in belangrijke mate plaats gemaakt voor de medisch psychiatrische gedachte om te komen tot genezing.

Tegelijkertijd met deze ontwikkeling is men gaan inzien dat het straffen op zich niet automatisch leidt tot genezing. Integendeel zelfs: het straffen kan heel goed wrok-en wraakgevoelens oproepen, waardoor de ellende voor de samenleving nog groter wordt.

In deze rubriek beantwoordt jurist Bert Jannink regelmatig vragen van lezers. Ook een vraag of reageren op dit stukje? Stuur een mail naar: bertjannink@outlook.com

Meer berichten