‘EVT schrijft geschiedenis’ in Vestzak

Hoe moet het geweest zijn om in verschillende tijden in Enschede te leven? In de socialistische begintijd betekende vrijheid je vrijvechten van fabrikanten, kerken, oorlog en geweld. Zo zat in 1935 de politie in de zaal bij EVT omdat de burgemeester een anti militaristische voorstelling te opruiend vond.

Enschede - Later betekende vrijheid ook je vrij voelen om jezelf te zijn, je individuele ambities waar te maken en je eigen waarheid te verkondigen. Maar ook: vrij om je eigen stukken te kiezen en ze zo te spelen als je zelf wilt. Het komt allemaal voorbij in dit stuk dat EVT met Moes Wagenaar maakte over vrijheid van 1902 tot nu, met veelzeggende fragmenten uit toneelstukken omlijst door een eigen tijdgeestkoor.

Enschedees Vrije Toneel (EVT) bestaat dit jaar 120 jaar; reden voor een feestje! Op 11 en 12 juni spelen we de jubileumvoorstelling ‘EVT schrijft geschiedenis’ in het Vestzaktheater. We zijn erg blij dat we ons jubileum kunnen vieren met alle leden, oud-leden, ons trouwe publiek en hopelijk veel nieuwe belangstellenden.

In de twee jaar die achter ons liggen, was het vaak onmogelijk om bij elkaar te komen. We hebben echter niet stilgezeten in deze tijd. We hebben de tijd genomen om ons te verdiepen in de rijke geschiedenis van onze vereniging. We hebben heel wat mappen met oude krantenknipsels doorgenomen, heel wat vergeelde kasboeken bestudeerd, heel wat bezoekjes gebracht aan archieven en bibliotheken.

Allemaal niet voor niets! We hebben ontdekt dat de geschiedenis van EVT nog rijker is dan ons van generatie op generatie is verteld. De belangrijkste, grappigste en indrukwekkendste momenten uit onze geschiedenis zijn door Gerben Westerhof verteld in een serie van blogs, te vinden op onze website (evtoneel.nl).

Zo hebben we uitgevonden dat de voorloper van EVT, toneelvereniging Victoria in 1882 is opgericht door een Enschedese arbeider die niet kon lezen of schrijven, maar zich daardoor niet liet tegenhouden en die behoorlijk aan de weg timmerde.
EVT zelf is opgericht in 1902 door fabrieksarbeiders, enkele weken na een grote werkstaking in de fabriek van Van Heek en Co. De oprichters zijn actief in vrije socialistische groepen, die onder andere vechten voor rechten voor arbeiders. Het woordje “Vrije” in de naam van de vereniging had een duidelijke betekenis voor hen.

Verder hebben we ontdekt hoe EVT de Tweede Wereldoorlog is doorgekomen. Alle activiteiten werden stopgezet. En het geld dat in kas was, werd ‘belegd’ in twee kolenhaarden. Deze werden na de bevrijding verloot om aan voldoende startkapitaal te komen om weer te kunnen beginnen met toneelspelen.
We hebben de lange geschiedenis van EVT samengevat in onze jubileumvoorstelling die bestaat uit fragmenten van belangrijke stukken, omlijst door een eigen tijdgeestkoor. We eindigen, vanzelfsprekend, met een blik op de toekomst. Ook na 120 jaar zitten we nog vol nieuwe plannen!