Ook emoties bij de uitvaartverzorger
Algemeen“Je kunt je natuurlijk niet alle leed aantrekken, maar het laat je nu eenmaal niet onberoerd.’’ Dat zegt uitvaartverzorger Bert van der Heide. Hij zit al 33 jaar in het vak. In december was het extra druk. “Gelukkig heeft mijn zoon Koen ook het juiste gevoel en inlevingsvermogen.’’
Enschede - Koen van der Heide is ‘nog maar’ 24, maar hij is al wel in de voetsporen van zijn vader getreden. Hij heeft de genen van zijn vader meegekregen. “Als kleine jongen ging hij wel eens mee naar een aulabezoek’’, zegt Bert van der Heide. “Koen weet niet anders dan dat ik uitvaarten doe.’’
Bert werkte negentien jaar in loondienst als uitvaartverzorger. De laatste veertien jaar werkt hij als zelfstandige en dat bevalt veel beter. “Dan kun je meer je eigen ei kwijt. Het is minder commercieel dan bij de grote organisaties. Het is heerlijk dat niet meer te hoeven.’’
Elke uitvaart maakt indruk op Bert. Hij vertelt over een ‘Peter’. “Op verzoek van Peter werd ik uitgenodigd om kennis te maken met hem en zijn gezin, zijn gezondheid ging snel achteruit. Hij wilde weten wie hen zou gaan begeleiden bij zijn uitvaart en dat moest goed voelen. Hij wilde alles zo goed mogelijk achterlaten en voor zijn familie blijven zorgen tot het laatste moment. Wat een kracht als je daarvoor ruimte kan maken, terwijl je het leven aan het loslaten bent. Vier dagen later overleed hij in bijzijn van zijn gezin.’’
En uitvaartverzorger heeft zeker emoties, stelt Bert. “Ik krijg regelmatig de vraag of ik mijn tranen als uitvaartverzorger kan bedwingen bij een uitvaart en of ik een ‘knop kan omzetten’. Natuurlijk kan ik geen knop omzetten en ook ben ik niet ‘hard of ongevoelig’. Ik word nog altijd, elke keer weer, geraakt door de emotionele reacties van nabestaanden, de ene keer wat heftiger dan de andere keer.’’
Vaak is er geen ruimte om de emoties te tonen. “Omdat ik moet zorgen dat alles goed verloopt, precies zoals we met elkaar besproken hebben. Dan is er meestal geen ruimte voor mijn eigen emotie. Soms word je overvallen door de muziek, de mooie woorden en de warme en intieme sfeer. En dan de keer dat ik een moeder naar de rouwkamer begeleidde, waar haar dochter van 39 jaar lag opgebaard. Het was een volkomen onverwacht overlijden en toen zij haar dochter zag liggen, kwam er vanuit haar diepste binnenste een steeds harder klinkende noodkreet met daarna een huilbui. Ze was daar samen met haar vriendin, dus ik heb me echt even terug moeten trekken. Dan kun je echt geen ‘knop omzetten’. Helaas (voor mij) ben ik een ‘open boek’ en kun je zo aan mijn gezicht zien of iets me raakt of niet. Gelukkig vinden de meeste mensen het juist goed te zien dat het me raakt en dat ik geen ‘kouwe kikker’ ben.’’
De uitvaarten gaan eigenlijk altijd goed, aldus Bert. “Ik ben er tenslotte voor de nabestaanden. Ik kan samen met mijn zoon Koen de pijn en het verdriet niet bij ze wegnemen, maar wij kunnen het wel proberen te verzachten door er voor ze te zijn en te zorgen voor een liefdevol afscheid.’’
